Gri Pasaport (Hizmet Damgalı) Nedir, Hususi Pasaporttan Farkı

Hizmet (gri) damgalı pasaport, 5682 sayılı Pasaport Kanunu Madde 14/B kapsamında, resmi bir görevle yurt dışına gönderilen kişilere verilir — hususi (yeşil) pasaporttan farkı, hakkın kişinin KALICI statüsüne değil, üstlendiği GÖREVE bağlı olmasıdır. Aşağıda kimlere verildiği, kurumun süreçteki rolü ve hususi pasaporttan somut farkları ele alınıyor.

Kimlere verilir — hizmet görevi niteliği

5682 sayılı Kanun Madde 14/B, hizmet damgalı pasaportu şu gruplara tanır:

• Resmi görevle yurt dışına gönderilen devlet memurları — görevlendirme, memurun bağlı bulunduğu kamu kurumu tarafından yapılır (örn. geçici görevlendirme, uluslararası toplantı/proje temsilciliği).
• Türkiye'nin üyesi olduğu uluslararası kuruluşlarda görev yapan personel — Türkiye'nin taraf olduğu bir kuruluşta (örn. uluslararası örgüt sekretaryası) çalışan T.C. vatandaşı personel.
• Kızılay ve Türk Hava Kurumu'nun belirlediği personel — bu iki kurumun, yurt dışı görevlendirmesi yaptığı kendi personeli.

Buradaki ayırt edici nokta: yeşil pasaportta hak kişinin KADRO DERECESİ veya geçmiş unvanına (örn. eski bakan, 1-2-3. derece memur) bağlıyken, gri pasaportta hak somut bir GÖREVLENDİRMEYE bağlıdır — görev biterse pasaportu kullanma gerekçesi de sona erer.

Kurumun süreçteki rolü

Hizmet damgalı pasaport başvurusu, kişinin kendi inisiyatifiyle değil, bağlı bulunduğu kurumun talebi/onayıyla başlar: kurum, personelin resmi görevle yurt dışına gönderildiğini belgeleyen bir talep formu düzenler. NVİ bu formları resmi sitesinde "Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaport Talep Formları" başlığı altında yayımlar. Kişi bu kurum belgesi olmadan hizmet damgalı pasaport başvurusu yapamaz — süreç, memurun kendisinin değil kurumun onayına bağlıdır. Başvuru, yeşil pasaportla aynı şekilde yalnızca il nüfus ve vatandaşlık müdürlüklerinden yapılır; diğer belgeler (kimlik, biyometrik fotoğraf) için Pasaport İçin Gerekli Belgeler sayfasına bakın. Hizmet damgalı pasaportta da harç alınmaz, yalnızca defter bedeli ödenir.

Görev süresi ile pasaport geçerlilik süresi ilişkisi

İkinci Nesil Pasaport Uygulama Talimatı Madde 10'a göre hizmet damgalı pasaport, en az 6 ay, en çok 5 yıl olmak üzere görevlendirme süresi kadar düzenlenir — yani pasaportun süresi, kişinin kalıcı statüsüne değil doğrudan görevlendirme yazısındaki süreye bağlıdır. Bu noktada gri pasaportta yeşil pasaportta yaşanan türden bir "5 yıl mı 10 yıl mı" çelişkisi bu araştırmada tespit edilmedi — kaynaklar (NVİ SSS ve Talimat) 5 yıl azami sınırında tutarlıdır. Tüm türlerin karşılaştırmalı süre tablosu için Pasaport Geçerlilik Süresi sayfasına bakın.

Hususi (yeşil) pasaporttan somut farkı

Vize muafiyeti satırındaki boşluk kasıtlıdır: mfa.gov.tr'nin ülke ülke sayfalarında hizmet (gri) pasaport için ayrıca doğrulanmış, hususi pasaporttan farklı bir muafiyet tablosu bu araştırmada tespit edilmedi — uydurma bir rakam vermek yerine, seyahat öncesi gideceğiniz ülkenin mfa.gov.tr sayfasından veya ilgili büyükelçilikten doğrudan teyit almanızı öneririz.